Η Αττική κατοικείται,
τουλάχιστον, εδώ και 42.000 χρόνια!
Του Γιώργου Λεκάκη
 |
| Ομοίωμα φαλλού. Προφυλακτικό περίαπτο γονιμότητος . Αρχ. Μουσείο Λαυρίου. Φωτ. Γ. Λεκάκη. |
Κάποιοι διατείνονταν με στόμφο δέκα καρδιναλλίων, ότι η Αττική ήταν… ακατοίκητος μέχρι που ήρθαν οι… «Ινδοευρωπαίοι» (λαός-πλάσμα αρρωστημένης φαντασίας), περί την…2α χιλιετία π.Χ. και την κατοίκησαν… Και από εκεί ξεκινούσε, έλεγαν, η ιστορία της Ακτικής (> Αττικής)…
Όταν όμως ήρθαν τα πρώτα ευρήματα της νεολιθικής εποχής της Αττικής, άρχισαν να καταπίνουν τα λόγια τους…
Όταν, ήρθε και το μεγάλο ράπισμα: Κατοίκηση εδώ και 42.000 χρόνια (και) στην Αττική…
Ας δούμε τι ακριβώς γράφει η επεξηγηματική πινακίδα στο (ας το πούμε) «Αρχαιολογικό Μουσείο» του Λαυρίου:
 |
| Η επεξηγηματική πινακίδα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Λαυρίου. Φωτ. Γ, Λεκάκη |
«Το Σπήλαιο του Κίτσου βρίσκεται στην ανατολική πλευρά, του λόφου Μικρό Ριμπάρι, κοντά στην Καμάριζα / Άγιο Κωνσταντίνο της Λαυρεωτικής. Στο εσωτερικό του σπηλαίου και στην γύρω πλαγιά διαπιστώθηκαν ίχνη ανθρώπινης παρουσίας που φτάνουν έως την Παλαιολιθική περίοδο (40.000 π.Χ.).
Στο σπήλαιο οδηγούσε ένα στενό ανηφορικό μονοπάτι. Η είσοδος ήταν κρυμμένη πίσω από μεγάλους βράχους.
Η κύρια εγκατάσταση χρονολογείται στην Νεώτερη Νεολιθική περίοδο (5300-4500 π.Χ.), όταν χρησιμοποιήθηκε ως καταφύγιο ποιμένων και κυνηγών, που ζούσαν σ’ αυτό αρκετούς μήνες τον χρόνο. Στο εσωτερικό του βρέθηκαν πολλά αγγεία, εργαλεία και κοσμήματα, σπόροι, οστά ζώων και πουλιών. Ευρήματα της κλασσικής και ελληνιστικής περιόδου βεβαιώνουν ότι το σπήλαιο συνέχισε να χρησιμοποιείται για περιοδική εγκατάσταση. Ανάμεσα στα νεώτερα ευρήματα υπάρχει και ένα κύπελλο κυπελλώσεως για την τήξη λιθαργύρου.
Στα νεώτερα χρόνια (1860-1870) το Σπήλαιο υπήρξε καταφύγιο του γνωστού λήσταρχου Κίτσου, με τον οποίο συναντήθηκε ο J. Serpieri, όταν ήρθε στο Λαύριο για να αρχίσει την επανεκμετάλλευση των μεταλλείων, Η προστασία του ισχυρού τότε ληστή ήταν απαραίτητη για την επαναλειτουργία των μεταλλείων.
Το Σπήλαιο ερευνήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1970 από ομάδα επιστημόνων διαφόρων ειδικοτήτων υπό την διεύθυνση της Ν. Lambert».
 |
| Θραύσμα πήλινου αγγείου, με γραπτή διακόσμηση 7.000 χρόνων! Αρχ. Μουσείο Λαυρίου. Φωτ. Γ. Λεκάκη. |
 |
| Φωτ. Γ. Λεκάκη. |
Ευρέθησαν, μεταξύ άλλων:
Αιχμές βελών και δοράτων από οψιανό, αντικείμενα από όστρεα και αλάβαστρο, περιδέραιο από μαρμάρινες χάντρες, κοκκάλινα αιχμηρά εργαλεία και βελόνες για ράψιμο δερμάτων, λίθινο δακτυλιόσχημο περίαπτο από σχιστόλιθο, λίθινο περίαπτο, ομοίωμα ανδρικών γεννητικών οργάνων. (Ήταν για τον κάτοχό του φυλαχτό ή μαγικό σύμβολο γονιμότητας και αναπαραγωγής). Περίαπτο από όστρακο spondylus gaederopus σε μορφή άρκτου. Μοναδικό κόσμημα – πιθανώς φυλακτό για τον εξευμενισμό του μεγάλου ζώου!
 |
| Φωτ. Γ. Λεκάκη. |
 |
| Φωτ. Γ. Λεκάκη. |
Το υπ. Πολιτισμού υπερθεματίζει:
«Το Σπήλαιο Κίτσου βρίσκεται(…) σε απόσταση 6 χλμ. από το Λαύριο. Σχηματίζεται σε υψόμετρο 288 μ., με κύρια είσοδο προσανατολισμένη ανατολικά. Δεύτερη, μικρότερη είσοδος ανοίγεται λίγο ψηλότερα. Το σπήλαιο διαθέτει τρεις αίθουσες. Εκτός αυτού, σε απόσταση 10-50 μ. προς τα βόρεια, σχηματίζονται τρία ακόμα μικρά σπηλαιώδη ανοίγματα (βραχοσκεπές).
 |
| Το Σπήλαιο Κίτσου. Φωτ. Υπ. Πολιτισμού. |
Το σπήλαιο ανασκάφηκε κατά τη διάρκεια των ετών 1968-1978 από την Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών, υπό την διεύθυνση της Nicole Lambert. Τα ευρήματά του υποδηλώνουν ότι χρησιμοποιήθηκε κατά διαστήματα, ήδη από την Παλαιολιθική περίοδο (40.000 χρόνια πριν από σήμερα) και κυρίως κατά την Νεολιθική (αρχές της 5ης και 4η χιλιετία π.Χ.). Η θέση του σπηλαίου και η θέα του προς την παράκτια νότια και νοτιοανατολική Αττική και τις δυτικές Κυκλάδες, ενδεχομένως το καθιστούσαν ιδανικό καταφύγιο και έξοχο παρατηρητήριο ειδικά για την Νεολιθική περίοδο, οπότε παρατηρείται εποχική χρήση του από πληθυσμούς που ασχολούνταν με την κτηνοτροφία αιγοπροβάτων και χοίρων και το κυνήγι.
Η επόμενη φάση έντονης χρήσης του σπηλαίου φαίνεται ότι έχει λατρευτικό χαρακτήρα και χρονολογείται κατά τον 5ο και 4ο αιώνα π.Χ. Τον 19ο αιώνα αποτέλεσε λημέρι του λήσταρχου Κίτσου».
Και φυσικά «το σπήλαιο δεν αποτελεί οργανωμένο αρχαιολογικό χώρο. Επιλογή των ευρημάτων του εκτίθεται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Λαυρίου».
 |
| Θραύσμα πήλινου αγγείου, με γραπτή διακόσμηση 7.000 χρόνων! Αρχ. Μουσείο Λαυρίου.Φωτ. Γ. Λεκάκη. |
Ερωτήσεις:
- Γιατί το σημαντικότατο αυτό σπήλαιο, για την ιστορία της Αττικής, και όχι μόνο, δεν αποτελεί οργανωμένο αρχαιολογικό χώρο; Και δεν είναι ούτε καν επισκέψιμο; Ούτε καν προσβάσιμο;
- Γιατί μόνο μια «επιλογή των ευρημάτων του εκτίθεται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Λαυρίου»; Πού είναι τα υπόλοιπα ευρήματα;
- Έχουν γίνει ανασκαφές στα «τρία άλλα μικρά σπηλαιώδη ανοίγματα (βραχοσκεπές)»;
Τελος, και το Σπήλαιο του Κουβαρά Αττικής είναι ένας από τους σημαντικότερους προϊστορικούς χώρους της Αττικής, όπου βρέθηκαν μια μεσολιθική ταφή γυναίκας, χιλιάδες λίθινα εργαλεία και οψιδιανός από την Μήλο Κυκλάδων.
 |
| Φωτ. Γ. Λεκάκη. |
- ΔΙΑΒΑΣΤΕ επίσης στο ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ: Ο πρώτος πρωτ-άνθρωποςδεν εμφανίσθηκε στην Αφρική,αλλά σε Μακεδονία-Θράκη και Αττική!Πριν 7 εκατ. χρόνια! Και ΕΔΩ.
ΑΤΤΙΚΗ, 42.000 χρονια, 40.000 χρονια, χρονων ΑΚΤΙΚΗ, ΛΑΥΡΙΟ, ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗ, ΑΓΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ, ΚΑΜΑΡΙΖΑ, ΡΙΜΠΑΡΙ, ΣΠΗΛΑΙΟ ΚΙΤΣΟΥ, ΚΙΤΣΟΣ, ΣΕΡΠΙΕΡΙ, ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ, ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ, ΦΑΛΛΟΣ, ΠΕΡΙΑΠΤΟ, ΠΕΡΙΑΠΤΑ, ΓΡΑΠΤΗ ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗ, ΑΓΓΕΙΑ, ΒΡΑΧΟΣΚΕΠΕΣ Σπηλαιο Κουβαρα κουβαρας Αττικης σημαντικοτερος προιστορικος χωρος αρχαιολογικος Αττικη, μεσολιθικη εποχη ταφη γυναικας, γυναικα αρχαια λιθινα εργαλεια οψιδιανος οψιανος Μηλος Κυκλαδων κυκλαδες σημαντικοτεροι προιστορικοι χωροι παλαιολιθικα παλαιολιθικη αρχαιοτερη κατοικηση αττικης ακατοικητος Ινδοευρωπαιοι λαος 2α 2η χιλιετια πΧ ιστορια ακτικη πρωτα ευρηματα νεολιθικη 40000 πχ Αρχαιολογικο Μουσειο Λαυριου Σπηλαιο Κιτσου λοφος Μικρο Ριμπαρι, Καμαριζα αγιος Κωνσταντινος Λαυρεωτικη ανθρωπινη παλαιολιθικη περιοδος μονοπατι μονοπατια βραχος Νεβτερη Νεολιθικη 5300 4500 6η 5η πΧ χρηση καταφυγιο ποιμενας κυνηγος αγγειο εργαλειο κοσμημα αρχαιοι σποροι, οστα ζωων πουλιων ευρηματα κλασσικη ελληνιστικη περιοδος περιοδικη εγκατασταση κυπελλο κυπελλωση τηξη λιθαργυρου ποιμενες κυνηγοι αγγεια εργαλεια κοσμηματα σπορος, οστο ζωου πουλι λιθαργυρος 1860-1870 λησταρχος Κιτσος σερπιερι Serpieri, εκμεταλλευση μεταλλειο προστασια ληστης επαναλειτουργια μεταλλεια 1970 λαμπερτ Lambert Θραυσμα πηλινο αγγεια γραπτη διακοσμηση γραφη 7.000 αιχμες βελων δορυ οστρεα αλαβαστρο, περιδεραιο μαρμαρινη χαντρα κοκκολινο οστεινο αιχμηρο βελονα ραψιμο δερμα λιθινο δακτυλιοσχημο περιαπτο σχιστολιθος, λιθινα περιαπτα, ομοιωμα ανδρικων οργανων φαλλος φυλαχτο μαγικο συμβολο γονιμοτητα αναπαραγωγη οστρακο σπονδυλος spondylus gaederopus αρκτος μοναδικο φυλακτο εξευμενισμος ζωο αιχμη βελος αντικειμενα οστρεο μαρμαρο κοκκαλο ανδρικα γεννητικα οργανα μαγεια αρκουδα μοναδικα αιθουσα σπηλαιωδες ανοιγμα βραχοσκεπη ανασκαφη 1968 1978 Γαλλικη Αρχαιολογικη Σχολη Αθηνων, αθηνας αθηνα 5η 4η παρακτια νοτια νοτιοανατολικη δυτικες Κυκλαδες, ιδανικο εξοχο παρατηρητηριο πληθυσμος ασχολια κτηνοτροφια αιγοπροβατα χοιρος κυνηγι λατρευτικος χαρακτηρας λατρεια 5ος 4ος αιωνας πΧ 19ος μχ λημυρι λησταρχοι ληστες αρχαιολογικος χωρος υπουργειο Πολιτισμου
